ปักษาในวรรณคดี

This slideshow requires JavaScript.

  นกเป็นสัตว์ที่มักจะได้รับการกล่าวถึงมากในวรรณคดีไทย  คำไวพจน์ที่ใช้ในความหมายของนก ได้แก่ ทวิช   บุหรง  สกุณ  สกุณี   วิหค  สกุณา  ปักษี  ทิชากร   ปักษิณ  ทวิชาชาติ  ปักษา

ตัวอย่าง คำประพันธ์ที่มีชื่อนก เช่น

ว่าพลางทางชมคณานก     โผนผกจับไม้อึงมี่

เบญจวรรณจับวัลย์ชาลี    เหมือนวันพี่ไกลสามสุดามา

นางนวลจับนางนวลนอน  เหมือนพี่แนบนวลสมรจินตะหรา

จากพรากจับจากจำนรรจา   เหมือนจากนางสการะวาตี

แขกเต้าจับเต่าร้างร้อง    เหมือนร้างห้องมาหยารัศมี

นกแก้วจับแก้วพาที     เหมือนแก้วพี่ทั้งสามสั่งความมา

ตระเวนไพรร่อนร้องตะเวนไพร   เหมือนเวรใดให้นิราศเสน่หา

เค้าโมงจับโมงอยู่เอกา   เหมือนพี่นับโมงมาเมื่อไกลนาง

คับแคจับแคสันโดษเดี่ยว     เหมือนเปล่าเปลี่ยวคับใจในไพรกว้าง

ชมวิหคนกไม้ไปตามทาง    คะนึงนางพลางรีบโยธี  (อิเหนา รัชกาลที่ 2)

      

เรื่อยเรื่อยมารอนรอน      ทิพากรจะตกต่ำ
สนธยาจะใกล้ค่ำ      คำนึงหน้าเจ้าตราตรู
เรื่อยเรื่อยมาเรียงเรียง   นกบินเฉียงไปทั้งหมู่
ตัวเดียวมาพลัดคู่    เหมือนพี่อยู่ผู้เดียวดาย
เห็นฝูงยูงรำฟ้อน    คิดบังอรร่อนรำกราย
สร้อยทองย่องเยื้องกราย    เหมือนสายสวาทนาดนวยจร
สาลิกามาตามคู่     ชมกันอยู่สู่สมสมร
แต่พี่นี้อาวรณ์    ห่อนเห็นเจ้าเศร้าใจครวญ
นางนวลนวลน่ารัก  ไม่นวลพักตร์เหมือนทรามสงวน
แก้วพี่นี้สุดนวล    ดั่งนางฟ้าหน้าใยยอง
นกแก้วแจ้วแจ่มเสียง   จับไม้เรียงเคียงคู่สอง
เหมือนพี่นี้ประคอง    รับขวัญน้องต้องมือเรา

ไก่ฟ้ามาตัวเดียว     เดินท่องเที่ยวเลี้ยวเหลี่ยมเขา
เหมือนพรากจากนงเยาว์       เปล่าใจเปลี่ยวเหลียวหานาง
แขกเต้าเคล้าคู่เคียง   เรียงจับไม้ไซ้ปีกหาง
เรียมคนึงถึงเอวบาง    เคยแนบข้างร้างแรมนาน
ดุเหว่าเจ่าจับร้อง     สนั่นก้องซ้องเสียงหวาน
ไพเราะเพราะกังวาล   ปานเสียงน้องร้องสั่งชาย
โนรีสีปานชาด     เหมือนช่างฉลาดวาดแต้มกาย
ไม่เท่าเจ้าโฉมฉาย     ห่มตาดพรายกรายกรมา
สัตวาน่าเอ็นดู     คอยหาคู่อยู่เอกา
เหมือนพี่ที่จากมา   ครวญหาเจ้าเศร้าเสียใจ
ปักษีมีหลายพรรณ   บ้างชมกันขันเพรียกไพร
ยิ่งฟังวังเวงใจ   ล้วนหลายหลากมากภาษา ฯ  (กาพย์เห่เรือ เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร)

 teka_bird-25

    

แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม

35913-click_here_button_1_   สารานุกรมนก     

  35913-click_here_button_1_ รายชื่อนกที่พบได้ในประเทศไทย      

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s